X

Używamy plików cookies aby ułatwić korzystanie z naszych serwisów. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody by pliki cookies były zapisywane na dysku należy zmienić ustawienia swojej przeglądarki.

KRAJOWA RADA NOTARIALNA

Darowizny między bliskimi

Darowizna jest umową, przez którą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Odmiennie niż sprzedaż, czy zamiana, darowizna jest umową jednostronnie zobowiązującą, pod tytułem darmym.

Nieodpłatne świadczenie darczyńcy może polegać np. na przeniesieniu własności lub innych praw rzeczowych, czy na przelewie wierzytelności. Norma art. 889 k.c. przesądza, że nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:

  • gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu, np. użyczenie, bezpłatne przechowanie, nieodpłatne zlecenie
  • gdy, kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nienabyte, np. zrzeczenie się dziedziczenia

Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Mechanizm ten ma na celu przeciwdziałanie lekkomyślnemu przyrzekaniu świadczeń pod tytułem darmym oraz zagwarantowanie precyzyjnego przedstawienia woli darczyńcy. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Powyższe zasady odnoszące się do formy darowizny nie są wszakże wystarczające, jeżeli inne przepisy ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron. W praktyce dotyczy to darowizny własności nieruchomości. Przy przeniesieniu własności nieruchomości obowiązek zachowania formy aktu notarialnego działa wobec obu stron i wywodzi się z art. 158, a nie z art. 890 k.c.

Ze względu na nieodpłatny charakter umowy ustawodawca łagodzi odpowiedzialność darczyńcy za szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, w ten sposób, że odpowiada on tylko wtedy, gdy można mu przypisać winę umyślną lub rażące niedbalstwo. Nie odpowiada zatem w razie lżejszego niedbalstwa.

Z tytułu wad prawnych i fizycznych darczyńca odpowiada jedynie za szkody, jakie poniósł obdarowany wskutek tego, że darczyńca mając pozytywną wiedzę o istnieniu wad nie zawiadomił o tym obdarowanego. Odpowiedzialność ta nie powstaje, gdy obdarowany mógł z łatwością wadę zauważyć.

Stroną umowy darowizny może być w zasadzie każdy podmiot prawa, wątpliwości doktryny nadal jednak budzi możliwość dokonywania darowizny pomiędzy małżonkami pozostającymi w ustroju wspólności ustawowej. Niemniej stanowisko aprobujące taką możliwość wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z 10 kwietnia 1991r., zapadłej w składzie Siedmiu Sędziów.

Warto podkreślić, że od 1 stycznia 2007r. nabycie własności rzeczy i innych praw majątkowych przez osoby bliskie (tj. małżonka, zstępnych, wstępnych pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę) zwolnione zostało od podatku od darowizn. Warunkiem zwolnienia jest spełnienie wskazanych w ustawie przesłanek.

Krajowa Rada Notarialna
ul. Dzika 19/23
00-172 Warszawa

tel. (22) 635 78 40, (22) 635 07 83
fax. (22) 635 79 10
email: biuro@krn.org.pl

Valid XHTML 1.1Level Double-A conformance, W3C WAI Web Content Accessibility Guidelines 2.0
Opracowanie: RejNET
wygenerowano w czasie: 0.08 s.