„Europa w aktach” – wystawa w Parlamencie Europejskim

50 aktów notarialnych pochodzących z okresu między XIII a XX wiekiem – w tym trzy z Polski – można oglądać na wystawie okolicznościowej zorganizowanej w siedzibie Parlamentu Europejskiego „Europa w aktach – historia Europy opowiedziana w aktach notarialnych”.

Zorganizowana przez Radę Notariatów Unii Europejskiej (CNUE) wystawa przedstawia akty notarialne o wysokim walorze historycznym, zachowane w krajowych archiwach 17 państw członkowskich Unii Europejskiej, które zdecydowały się wziąć w niej udział. Ekspozycja obejmuje 50 aktów pochodzących z okresu między XIII a XX wiekiem, które dowodzą, jak bogata jest spuścizna Europy. Wśród nich znajdziemy m.in. wolę króla Portugalii Alfonsa II z 1214 roku, testament królowej Izabelli I Katolickiej z 1504 r., akt nadania Krzyża Jerzego narodowi Malty datowany na 1565 rok, jak również akt zrzeczenia się korony rodziny habsburskiej przez Marię Antoninę w 1770 roku. Zainteresowanie wzbudzą z pewnością także wola Giuseppe Verdiego z 1900 r., inwentaryzacja majątku Joanna Straussa z tego samego roku oraz Fryderyka Chopina sporządzona po jego śmierci w 1849 r.

„Wystawa pokazuje, że prawo jest nieodzowną częścią naszej kultury europejskiej oraz że notariusze stanowią jego centralne ogniwo od kilku wieków. To notariusze kształtują naszą codzienność i uczestniczą, bez względu na nasz status społeczny, w najważniejszych momentach naszego życia, np. podczas zawierania związku małżeńskiego, przy nabywaniu nieruchomości, zakładaniu przedsiębiorstw, czy rozporządzaniu naszym majątkiem na wypadek śmierci” – podkreślał Pierre-Luc Vogel, przewodniczący Rady Notariatów Unii Europejskiej. Współcześnie notariusze wykorzystują w swojej pracy także najnowsze technologie – stąd na wystawie, która z założenia ma łączyć przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, nie mogło zabraknąć przykładów elektronicznych aktów notarialnych i podpisów elektronicznych.

Po zakończeniu ekspozycji wystawę „Europa w aktach – historia Europy opowiedziana w aktach notarialnych” będzie można oglądać w Internecie – służy temu dedykowana strona www.notariesofeurope-exhibition.eu, gdzie nie tylko można je obejrzeć, ale także zapoznać się ze szczegółowymi ich opisami w językach angielskim i francuskim oraz w języku ojczystym kraju, z którego one pochodzą. Wśród nich są także trzy akty pochodzące z Polski:

Pierwszy pokój toruński. Henryk von Plauen, wielki mistrz zakonu krzyżackiego, w dniu 1 lutego 1411 roku w Toruniu zawiera pokój z Władysławem, królem polskim, oraz Aleksandrem Witoldem, wielkim księciem litewskim.
Pierwszy pokój toruński kończy tzw. wielką wojnę z lat 1409–1411. Mimo że I pokój toruński nie przyniósł trwałego pokoju, miał wielkie znaczenie dla pozycji Władysława Jagiełły na arenie międzynarodowej. W jego konsekwencji w marcu 1412 roku Zygmunt Luksemburski z Władysławem Jagiełłą podpisali w Lubowli traktat pokojowy, który usankcjonował Jagiełłę jako władcę chrześcijańskiego i w wyniku którego przestawał obowiązywać okrążający Polskę sojusz krzyżacko-węgierski.

Dnia 6 marca 1434 roku w Bazylei transumpt przez pięciu notariuszy dokumentu, w którym sobór bazylejski poleca biskupowi Lodi uzyskanie informacji co do sporu arcybiskupa i kapituły ryskiej z zakonem niemieckim w Livonii, który to zakon narzucił siłą kapitule ryskiej reguły św. Augustyna regułę zakonu niemieckiego.
Dokument związany z ponad dwustuletnim konfliktem między arcybiskupami ryskimi a zakonem krzyżackim. Konflikt wywołały próby przejęcia władzy w Rydze przez zakon krzyżacki. Wobec tych prób w 1297 roku mieszczanie Rygi zburzyli dwór krzyżacki i wymordowali jego załogę. W następnych latach władza w mieście przechodziła z rąk do rąk, aż w latach 1521–1524 Ryga stała się miastem luterańskim.

Upoważnienie Williama Lindleya dla syna Williama Heerleina Lindleya z dnia 5 lipca 1881 roku do podpisania umowy z Magistratem miasta Warszawy na wykonanie wodociągów i kanalizacji w Warszawie.
William Lindley (ur. 7 września 1808 w Londynie, zm. 22 maja 1900 w Blackheath) – brytyjski inżynier. Projektował i budował razem ze swoimi synami linie kolejowe, sieci kanalizacyjne i wodociągowe dla około 30 miast europejskich, m.in. w Warszawie, Hamburgu, Bazylei i Sankt Petersburgu. Jego projekty, będące pod wpływem angielskiego reformatora socjalnego i działacza sanitarnego Edwina Chadwicka, zawierały pierwsze podziemne kanały ściekowe ery nowożytnej na kontynencie europejskim. Prezentowany dokument opatrzony jest ciekawymi legalizacjami w obrocie międzynarodowym, dziś już rzadko używanymi.